آزارگران در اینترنت و با کمک موبایل «کودکان زیر ۶ سال را به انجام اعمال جنسی مجبور می‌کنند»

کودکی در حال کار با تلفن

منبع تصویر،GETTY IMAGES

کریس والانس، بی‌بی‌سی

یک موسسه خیریه هشدار داده است بهره‌کشان جنسی در فضای مجازی و با کمک تلفن‌ها و وب کم، کودکان زیر ۶ سال را به انجام اعمال جنسی آزاردهنده مجبور می‌کنند.

بنیاد دیده‌بان اینترنت (ای دبلیو اف) می‌گوید در سال ۲۰۲۳ بیش از دو هزار تصویر سوءاستفاده جنسی از کودکان ۳ تا ۶ ساله کشف کرده است که در آن کودکان با دوربین‌هایی متصل به اینترنت فیلم‌برداری شده‌اند.

این هشدار به دنبال گزارش آفکام، سازمان تنظیم‌کننده مقررات رسانه‌ای بریتانیا منتشر می‌شود. طبق گزارش آفکام، یک‌چهارم کودکان بین ۵ تا ۷ سال، گوشی‌های هوشمند خودشان را دارند.

تام توگنهات، معاون امنیتی وزیر کشور بریتانیا در واکنش به این گزارش از شرکت‌های فن آوری خواست برای جلوگیری از سوء استفاده‌های بیشتر، تلاش کنند.

او همچنین از والدین خواست: «با فرزندان خود درباره استفاده از شبکه‌های مجازی صحبت کنید چون پلتفرم‌هایی که شما امن فرض می‌کنید، کودکان شمارا در معرض خطر قرار می‌دهند.»

دیده‌بان اینترنت خیریه‌ای است که تلاش می‌کند تصاویر سو استفاده جنسی از کودکان را در فضای اینترنت شناسایی و آن‌ها را پاک کند.

آخرین تحلیل این خیریه که در گزارش سالانه آن منتشرشده است نشان می‌دهد آن‌ها در سال ۲۰۲۳، ۲۴۰۱ تصویر از کودکان بین ۳ تا ۶ سال در اینترنت کشف کرده‌اند که این تصاویر در دسته «خود تولید کرده» قرار می‌گیرند.

تصویر «خود تولید کرده» تصویری است که در آن‌یک کودک توسط یک سوء استفاده گر جنسی ترغیب یا به نحوی فریب داده‌شده و یا مجبور شده با کمک وب کم یا گوشی هوشمند حرکت‌های جنسی انجام دهد.

نزدیک به یک تصویر از هر هفت تصویر در گروه آ قرار داشتند. درجه‌بندی تصاویر بر اساس شدت و جدی بودن سو استفاده جنسی است. شش تصویر از هر ۱۰ تصویر، کودکی را نشان می‌دهد که به‌صورت برهنه در وضعیتی خاص قرار دارد.

متخصصانی که بعضی از این تصاویر را بررسی کرده‌اند میگویند: «این تصاویر در خانه و اتاق خود کودکان یا در حمام منزلشان وقتی آن‌ها تنها و یا فقط با خواهر، برادر یا دوست خود بوده‌اند، گرفته‌شده‌اند.»

گاهی کودکان کاملاً از اینکه تصویر آن‌ها در حال ضبط شدن است بی‌خبر بوده‌اند.

تحلیلگران دیده‌بان اینترنت میگویند می‌توانند با اطمینان تأیید کنند که حتماً افراد دیگری در حال هدایت و ترغیب این کودکان سه تا شش‌ساله بوده‌اند زیرا: «کودکان در این سن نسبت به مسائل جنسی بی‌اطلاع هستند و معمولاً از احتمال اینکه این رفتارها ممکن است برداشت جنسی داشته باشند، آگاهی ندارند.»

این گزارش همچنین تأکید می‌کند که تصاویر سو استفاده از کودکان از جهت شدت حرکت جنسی شدیدتر شده‌اند به‌طوری‌که ۲۲ درصد تصاویر گزارش‌شده در گروه آ قرار دارند.

هوش مصنوعی

تحقیقات آفکام نشان می‌دهد یک‌سوم والدین کودکان ۵ تا ۷ ساله‌ای که در شبکه‌های مجازی می‌روند، اجازه دارند این کار را در تنهایی انجام دهند.

ایان کریچلی، که مدیریت بخش حفاظت از کودکان در کمیته روسای ملی پلیس بریتانیا را به عهده دارد می‌گوید، راهنمایی و محافظت از کودکان کم‌سن‌وسال تنها مسئولیت والدین و کسانی که مراقب آن‌ها هستند، نیست. او می‌گوید: «بزرگ‌ترین تغییر باید از سوی شرکت‌های تکنولوژی و سازنده‌های پلت فرم‌های آنلاین ایجاد شود.»

سازمان دیده‌بان ارتباطات در راستای اجرای قانون محافظت در فضای مجازی گفته است آن‌ها در مورداستفاده از هوش مصنوعی برای تشخیص محتوی غیرقانونی در اینترنت ازجمله محتوی سو استفاده جنسی از کودکان در حال انجام مشاوره و رایزنی هستند.

اما دیده‌بان اینترنت خواستار واکنش سریع‌تر شرکت‌های تکنولوژی در این مورد است و می‌گوید این شرکت‌ها نباید بیش از این منتظر بمانند.

سوزی هارگریوز، مدیر دیده‌بان اینترنت می‌گوید: «کودکان در همین لحظه در حال آزار و صدمه دیدن هستند و واکنش ما باید فوری باشد.»

بعضی از شرکت‌های بزرگ تکنولوژی همین حالا هم از هوش مصنوعی برای تشخیص محتوایی که مقررات آن‌ها را نقض می‌کند، استفاده می‌کنند.

هوش مصنوعی برای تشخیص اولیه این نوع محتوی استفاده می‌شود و بعد ناظران انسانی آن‌ها را بررسی نهایی می‌کنند.

اما کارشناسان می‌گویند هوش مصنوعی دوای همه این مشکلات نیست. پرفسور آلن وودوادر از دانشگاه ساری به بی‌بی‌سی گفت: «هوش مصنوعی ممکن است در کمک کردن به بررسی حجم بالای داده‌ها مفید باشد اما در حال حاضر و در شرایطی که هنوز درحال‌توسعه و پیشرفت است، نمی‌تواند به‌عنوان راه‌حل قاطع و کامل در نظر گرفته شود.»

گروهی گزارشگرانِ‌ هفته نامه ی ندای غزنه

منبع :‌ بی بی سی

چطور فرزندان خود را در اینترنت ایمن نگه داریم

دختر بچه روی تخت همراه با سگش به تلفن موبایل نگاه می‌کند

منبع تصویر،GETTY IMAGES

توضیح تصویر،سازمان ملل متحد می‌گوید در جهان، در هر نیم ثانیه، یک کودک به جمع کاربران فضای مجازی اضافه می‌شود

این روزها دسترسی کودکان در سنین پایین به اینترنت از هر زمان دیگری آسان‌تر شده و در جهان، در هر نیم ثانیه، یک کودک به جمع کاربران فضای مجازی اضافه می‌شود. در عین حال به گفته کارشناسان، این مساله موجب شده تا احتمال قرار گرفتن کودکان در معرض خطراتی جدی نیز افزایش یابد.

بر اساس تحقیقی که توسط «مرکز تحقیقاتی جوان و مقاوم» در دانشگاه سیدنی غربی و سازمان غیردولتی «کودکان را نجات دهید» انجام شده، احتمال این‌که کودکی از اقشار کم درآمد، درخواست‌های نامناسب یا ناخواسته یک غریبه را در فضای مجازی رد کند، ۳۵ درصد از دیگران کمتر است.

در این گزارش تاکید شده وقتی کودکی چنین درخواست‌هایی را گزارش ندهد یا فرستنده آن‌ها را مسدود (بلاک) نکند، در آینده بیش از دیگران در معرض خطر تماس‌های ناخواسته خواهد بود.

در بریتانیا، بر اساس قانون جدیدی که به نام «قانون امنیت فضای مجازی» تصویب شده، شرکت‌های فناوری موظف خواهند بود که برای تامین امنیت کودکان به اقدامات بیشتری دست بزنند. اما اجرای این قانون از سال ۲۰۲۵ آغاز خواهد شد و منتقدان می‌گویند که محدودیت‌های وضع شده در آن، برای تامین امنیت کودکان در فضای مجازی کافی نیست.

اقدمات مشابهی توسط دولت‌های کشورهای مختلف در سطح جهان انجام شده است.

با این وصف، شما چگونه می‌توانید امنیت کودکان خود را تضمین کنید و دولت‌ها و شرکت‌های خصوصی به چه اقداماتی دست زده‌اند تا از کودکان حفاظت کنند؟

کودکان در جهان چقدر از وقت خود را در فضای مجازی سپری می‌کنند و با چه خطراتی روبه‌رو هستند؟

به گفته سازمان ملل متحد، کودکان بیشتر از هر زمان دیگری وقت خود را در فضای مجازی سپری می‌کنند و در هر نیم ثانیه یک کودک برای نخستین بار در عمرش به اینترنت دسترسی پیدا می‌کند.

داده‌ها درباره سطح دسترسی مردم جهان به اینترنت نشان می‌دهند که در سال ۲۰۲۳، ۷۹ درصد از جمعیت ۱۵ تا ۲۴ ساله جهان آنلاین بوده‌اند. این میزان برای باقی جمعیت جهان در همین سال، ۶۵ درصد بوده است.

آماندا ثرد، یکی از مدیران مرکز تحقیقاتی «جوان و مقاوم» در سیدنی می‌گوید: «کودکان با دسترسی به اینترنت بزرگ می‌شوند و برای این‌که بتوانند با امنیت از پس زندگی دیجیتال‌شان که دائما در حال تغییر است، بربیایند، نیاز به حمایت دارند.»

بر اساس نتایج مطالعه‌ای که توسط یونیسف (آژانس کودکان سازمان ملل) انجام شده، در ۳۰ کشور جهان بیش از یک سوم کودکان با آزارهای اینترنتی یا قلدری در فضای مجازی روبه‌رو شده‌اند. این مطالعه همچنین می‌افزاید از هر پنج کودکی که با آزارهایی از این دست روبه‌رو می‌شود، یک کودک به دلیل همین آزارها بر سر کلاس درس حاضر نمی‌شود و غیبت می‌کند.

کودکان همچنین در اینترنت در معرض نفرت‌پراکنی، محتوای خشونت‌بار و عضوگیری گروه‌های تندرو قرار می‌گیرند. علاوه بر این‌ها، کودکان در معرض اطلاعات دروغین و نظریه‌های توطئه که در پلتفرم‌های دیجیتال منتشر می‌شوند نیز قرار می‌گیرند.

به گفته یونیسف، به رغم همه این خطرات، «هشداردهنده‌ترین خطری که کودکان را تهدید می‌کند، سوءاستفاده و آزارهای جنسی» است.

یونیسف می‌گوید برای آزارگران جنسی کودکان، «وضعیت هرگز تا این حد آسان نبوده که بتوانند با قربانیان احتمالی‌شان تماس بگیرند، تصاویر (کودکان) را به اشتراک بگذارند و دیگران را به ارتکاب جرایم مشابه، ترغیب کنند».

به گفته آژانس کودکان سازمان ملل، حدود ۸۰ درصد از کودکان در ۲۵ کشور جهان، «گزارش داده‌اند که احساس می‌کنند در معرض آزار جنسی و سوءاستفاده در فضای مجازی قرار دارند».

چه ابزارهای اینترنتی برای والدین وجود دارد؟

دستی موبایلی را که دارای پلترفرمهای واتس اپ، فیس‌بوک، تیک‌تاک و غیره گرفته است

منبع تصویر،GETTY IMAGES

توضیح تصویر،علیرغم در دسترس بودن کنترل‌های والدین، مطالعات نشان می‌دهد که آنها عمدتا از این کنترل‌گرها استفاده نمی‌کنند

به رغم این‌که ابزارهایی برای والدین وجود دارد تا بتوانند محتوای نامناسب و آزاردهنده در فضای مجازی را فیلتر یا مسدود کنند، تحقیقات نشان می‌دهد که پدر و مادرها به شکل فراگیری از این ابزارها استفاده نمی‌کنند.

نظرسنجی پروژه مطالعاتی «کودکان آنلاین در جهان» در سال ۲۰۱۹ نشان می‌داد که پدر و مادرهایی که کودکان ۹ تا ۱۷ ساله دارند، ترجیح می‌دهند که به جای ابزارهای کنترل‌کننده، از استراتژی‌های دیگر مانند نصیحت یا تعیین مقررات محدودکننده استفاده کنند.

ضمن‌ اینکه نتایج این مطالعه نشان می‌دهد والدین در کشورهای مختلف از نظر فرهنگی با هم تفاوت دارند و استراتژی‌های متفاوتی را انتخاب می‌کنند. بر اساس نتایج این نظرسنجی، پدر و مادرها در کشورهای ثروتمندتر اروپایی و آمریکای جنوبی، نصحیت را ترجیح می‌دهند، اما در غنا، فیلیپین و آفریقای جنوبی، نظارت محدودکننده طرفداران بیشتری دارد.

در نهایت استفاده از ابزارهای محدودکننده‌ای که در گوشی‌های موبایل برای پدر و مادرها پیش‌بینی شده، بسیار پایین است و در کشورهایی که این نظرسنجی در آن‌ها انجام شد، کمتر از سه درصد والدین از این ابزارهای استفاده می‌کردند.

سازمان «اینترنت اهمیت دارد» که توسط گروهی از بزرگترین شرکت‌های اینترنتی مستقر در بریتانیا راه‌اندازی شده، فهرستی از ابزارهای موجود برای والدین را به همراه راهنمای گام به گام استفاده از آن‌ها منتشر کرده است.

به عنوان مثال، اگر پدر و مادری بخواهند محتوای نامناسب در یوتیوب را برای فرزندشان محدود کنند، می‌توانند از گزینه «نسخه کودکان» استفاده کنند. یوتیوب به همراه تیک‌تاک، یکی از محبوب‌ترین پلتفرم‌های کودکان در جهان است.

همچنین برای کودکانی که سن‌شان کمی بالاتر است و می‌خواهند به وب‌سایت‌های مختلف در اینترنت دسترسی داشته باشند، پدر و مادرها می‌توانند حساب کاربری ویژه درست کنند و بر تمامی وب‌سایت‌هایی که فرزندشان از آن‌ها بازدید می‌کنند، نظارت داشته باشند.

گزینه نظارت بر فعالیت‌های کودکان، از جمله امکانات حال حاضر پیام‌رسان فیس‌بوک نیز هست که از طریق «مرکز خانواده» این شبکه اجتماعی در اختیار والدین قرار می‌گیرد.

تیک‌تاک نیز می‌گوید ابزارهایی در اختیار والدین قرار داده تا آن‌ها بتوانند برای عمومی یا خصوصی بودن حساب کاربری فرزندشان تصمیم بگیرند.

در اینستاگرام والدین می‌توانند از طریق ابزارهای ویژه، میزان ساعات استفاده روزانه از این شبکه اجتماعی را برای فرزندشان تعیین کنند، برای فرزندشان زنگ تفریح بگذارند و همچنین فهرستی از حساب‌های کاربری که فرزندشان آن‌ها را گزارش کرده، درست کنند.

چه ابزارهایی برای کنترل روی موبایل‌ها و کنسول‌های بازی وجود دارند؟

موبایل‌ها و تبلت‌های اپل و اندروید، نرم‌افزارها و سیستم‌ عامل‌هایی دارند که والدین می‌توانند از آن‌ها برای کنترل کودکانشان استفاده کنند.

این ابزارها می‌توانند دسترسی به اپلیکیشن خاصی را مسدود یا محدود کنند، جلوی خرید اینترنتی را بگیرند و همچنین بر روی وب‌گردی کودکان نظارت کنند.

اپل در حال حاضر ابزاری روی گوشی‌های آیفون دارد که میزان حضور کاربران در فضای مجازی و ساعات استفاده از اپلیکیشن‌های مختلف را نشان می‌دهد.

همچنین ابزار «ارتباط خانوادگی» (family link) که از سوی گوگل ارائه شده، قابلیت‌های مشابهی دارد.

علاوه بر این، پلتفرم‌های پخش آنلاین فیلم و سریال مانند نتفلیکس نیز ابزارهایی برای کنترل محتوا توسط والدین ارائه می‌کنند.

کنسول‌های بازی‌ هم گزینه‌های مخصوصی برای والدین دارند که اگر فعال شوند، دسترسی کودکان به بازی‌هایی با محتوای نامناسب مسدود می‌شود و خرید بازی توسط کودکان نیز می‌تواند محدود شود.

در برخی کشورها چنین ابزارهایی روی خدمات آبونمان تلویزیون و اینترنت پرسرعت نیز وجود دارد.

چگونه باید با کودکتان درباره امنیت آنلاین صحبت کنید؟

به گفته یک سازمان خیریه حمایت از کودکان به نام «ان‌اس‌پی‌سی‌سی» در بریتانیا، صحبت با کودکان درباره امنیت‌شان در فضای مجازی و علاقه‌ نشان دادن به فعالیت‌های آنلاین آن‌ها، بسیار مهم است.

این انجمن توصیه می‌کند که والدین، گفت‌وگو درباره این مسایل را به بخشی از موضوعات مورد بحث روزانه خود تبدیل کنند و همان‌گونه که مثلا درباره فعالیت‌های کودک‌شان در مدرسه با آن‌ها صحبت می‌کنند، درباره این موضوعات هم حرف بزنند تا کودکان بتوانند راحت‌تر نگرانی‌هایشان را در این زمینه مطرح کنند.

آلن وودوارد، استاد دانشگاه ساری و کارشناس امنیت کامپیوتر به بی‌بی‌سی گفت:‌ «بدترین چیزی که می‌توان به یک نوجوان گفت این است که تو اجازه نداری به فلان چیز نگاه کنی. آن‌ها راهش را پیدا می‌کنند. یا از وی‌پی‌ان‌ها استفاده می‌کنند یا از اطلاعات یک نفر دیگر استفاده می‌کنند تا آنلاین شوند.»

مادر و دختری به صفحه موبایل نگاه می‌کنند و لبخند می‌زنند

منبع تصویر،GETTY IMAGES

توضیح تصویر،در سال‌های اخیرقوانین حفظ حریم خصوصی برای خردسالان در اینترنت افزایش یافته‌اند

دولت‌ها در کشورهای مختلف چه اقداماتی انجام می‌دهند؟

در سال‌های اخیر، نهادهای مجری مقررات در کشورهای مختلف، بر تلاش‌هایشان برای اجرای قوانین مرتبط با حریم خصوصی افزوده‌اند تا بتوانند از این طریق از کودکان در فضای مجازی حفاظت کنند. همچنین فعالیت قانون‌گذاران در این حوزه نیز کماکان ادامه دارد.

به گفته «انجمن بین‌المللی متخصصان حریم خصوصی» (IAPP)، بسیاری از دولت‌ها قبول دارند که کماکان قوانین بیشتری برای حفاظت از کودکان نیاز دارند. با این حال این انجمن تاکید می‌کند که «حوزه‌های قضایی» گوناگون، رویکردهایی کاملا متفاوت برای رسیدن به این هدف مشترک دارند.

به عنوان مثال در بریتانیا یا کالیفرنیا، شرکت‌ها وظیفه دارند خدماتشان را به شکلی طراحی کنند که پیشاپیش حریم خصوصی و امنیت کودکان را تضمین کند.

مایکل دانلان، وزیر فناوری بریتانیا خطاب به شرکت‌های بزرگ فناوری گفت: «با ما تعامل کنید و آماده باشید. منتظر مجری قانون و جریمه‌های سنگین نمانید. به مسئولیت خود عمل کنید و همین حالا دست به کار شوید.»

در برخی از قوانین ایالات متحده آمریکا بر نقش والدین تاکید شده و آمده که آن‌ها باید دسترسی فرزندشان را به اینترنت کنترل کنند.

در قانون «حفاظت از حریم کودکان در فضای مجازی» که در سال ۱۹۹۸ در ایالات متحده تصویب شده آمده که شرکت‌های خدمات آنلاین اجازه ندارند از اطلاعات ارائه شده توسط کودکان بدون اجازه والدینشان استفاده کنند.

اخیرا در ایالت‌های آرکانزاس، لوئیزیانا، تگزاس و یوتا قوانینی تصویب شده که بر اساس آن‌ها، شبکه‌های اجتماعی نمی‌توانند بدون اجازه والدین به کودکان اجازه حضور در این شبکه‌ها را بدهند.

در برزیل در سال ۲۰۲۰ قانونی برای جمع‌آوری اطلاعات خصوصی تصویب شد، اما قانون‌گذاران این کشور همچنان در حال بحث درباره سازوکاری هستند تا بتوانند کودکان و نوجوانان را در فضای مجازی حفاظت کنند. آن‌ها از جمله در حال بررسی این گزینه هستند که شرکت‌های اینترنتی و خدماتی ملزم شوند که یک سیستم گزارش آزار جنسی درست کنند.

در سال ۲۰۲۲ در فرانسه، وجود ابزارهای کنترل والدین روی همه دستگاه‌هایی که به اینترنت وصل می‌شوند، اجباری شد.

در ماه اوت سال ۲۰۲۳، لایحه جنجالی حریم خصوصی در هند تصویب شد که بر اساس آن، شرکت‌ها برای جمع‌آوری اطلاعات کودکان به اجازه قابل صحت‌سنجی والدین نیاز خواهند داشت. در این قانون همچنین تبلیغات هدفمند برای کودکان ممنوع شد.

شرکت‌های فناوری چگونه با این مساله برخورد می‌کنند؟

غول‌های فناوری با اعتراض‌هایی فزاینده‌ای در سطح جهانی در ارتباط با حفاظت از حریم خصوصی و امنیت کاربران فضای مجازی روبه‌رو هستند.

والدین و فعالان فضای مجازی در سطح جهانی به دنبال این هستند که شرکت‌های فناوری، مسئولیت‌پذیر باشند و پلتفرم‌هایی درست کنند که اصولا به عنوان محیطی امن برای کودکان و کاربران جوان‌تر طراحی شده باشند.

در ژانویه امسال، مارک زاکربرگ مدیرعامل شرکت متا، در جریان جلسه پرسش و پاسخ کنگره آمریکا، به شکل علنی از والدینی که فرزندانشان قربانی آزارگرهای آنلاین قرار گرفته‌اند، عذرخواهی کرد.

تحقیق و تفحص کنگره آمریکا با عنوان «غول‌های فناوری و بحران سوء‌استفاده جنسی از کودکان در فضای مجازی» با این هدف انجام شد تا «شیوع سوء‌استفاده جنسی از کودکان در فضای مجازی» را بررسی کند.

در جریان این تحقیقات، مدیران ارشد شرکت‌های متا، اسنپ، دیسکورد، ایکس و تیک‌تاک به کنگره احضار شدند تا درباره فعالیت‌های‌شان به سوالات نمایندگان کنگره پاسخ بدهند. در میان این افراد، شهادت مارک زاکربرگ در کنار اظهارات شو چو مدیرعامل اجرایی تیک‌تاک بیش از دیگران مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت.

آقای زاکربرگ در این جلسه گفت: «من برای همه آن‌چه بر شما رفته، عذرخواهی می‌کنم. هیچ‌کس نباید این‌چنین که خانواده‌های شما رنج کشید، آسیب ببیند.»

این جلسات پرسش و پاسخ پس از آن برگزار شد که یکی از مدیران سابق شرکت متا به کنگره آمریکا گفت که اینستاگرام برای جلوگیری از سوءاستفاده جنسی از نوجوانان به اقدامات کافی دست نمی‌زند.

شرکت‌های متا و اسنپ‌چت گفتند که آن‌ها، همین حالا مقررات حفاظتی ویژه‌ای برای کاربران زیر ۱۸ سال دارند و به ابزارهای موجود برای والدین اشاره کردند.

یکی از نمایندگان اسنپ‌چت گفت: «ما به عنوان پلتفرم محبوب جوان‌ترها می‌دانیم که مسئولیتی مضاعف برای درست کردن یک تجربه امن و مثبت داریم.»

یکی از نمایندگان متا نیز گفت که این شرکت، به دنبال ایجاد فضایی است تا «کاربران جوان بتوانند با دیگران ارتباط برقرار کنند و احساس امنیت بکنند».

به گفته او «محتوایی که تشویق به خشونت، خودکشی، آسیب به خود یا اختلال غذایی بکند، برخلاف قوانین ماست و ما وقتی آن‌ محتوا را پیدا کنیم، حذفش می‌کنیم».

اما چندین گروه و سازمان‌های نظارتی و رسانه‌ای – از جمله بی‌بی‌سی – تاکنون بارها گزارش داده‌اند که چنین محتوایی حتی بعد از گزارش کردن و چندین تماس با شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات، کماکان حذف نشده‌اند.

گروهی گزارشگرانِ هفته نامه ی ندای غزنه

منبع :‌ بی بی سی

دختر پناهجوی افغان که مرگش الهام‌بخش یک کتاب مصور در کرواسی شد

دختر افغان

منبع تصویر،ENA JUROV/SANDORF

مارینا و مدینه

اولی یک شخصیت تخیلی است که به‌تازگی به شهر زاگرب پایتخت کرواسی نقل مکان کرده و «از آن‌جا می‌تواند به هرکجای دنیا که دلش خواست سفر کند.»

دومی، «نمادی از مرگ‌و‌میر در مرزها و مسیرهای مهاجرت به کرواسی» است؛ و کسی که دور از خانه‌ «در طولانی‌ترین خیابان دنیا» و در اردوگاه‌های پناهجویان بزرگ شده است.

این‌ها دو شخصیت اصلی کتاب مصوری به نام «کودکان زمین‌بازی مدینه حسینی» اند؛ کتابی که عنوان آن از نام دختر شش ساله افغان گرفته شده که در ۲۱ نوامبر سال ۲۰۱۷ پس از آن‌که خانواده‌اش به دستور پلیس کرواسی مجبور به بازگشت به سمت مرز صربستان شدند، بر اثر برخورد با قطار جانش را از دست داد.

اینا یوروف، تصویرگر و یکی از نویسندگان این کتاب به بخش صربستانی بی‌بی‌سی گفت: «لازم است این کتاب با صدای بلند و همراه با والدین خوانده شده و درباره‌اش حرف زده شود.»

اولیا ساویچویچ ایوانچویچ، نویسنده متن کتاب می‌گوید که هدف از نشر آن، بازگو کردن روایت مدینه و سایر پناهجویان در فضای عمومی و تلاش برای نام‌گذاری مکانی در زاگرب به نام مدینه است.

دختر افغان

منبع تصویر،ENA JUROV/SANDORF

او به بی‌بی‌سی گفت: «امیدوارم بتوانیم به بخشی از این اهداف برسیم. از همین حالا صحبت‌های زیادی در این باره شده است.»

«بالاخره، او (مدینه) خود نمادی از آن زندگی متاسفانه کوتاه بود.»

در سال ۲۰۲۲ روند ثبت‌نام مدینه حسینی در فهرست نام‌گذاری مکان‌های عمومی شهر زاگرب آغاز شد، اما تصمیم نهایی در این باره را شورای شهر پایتخت کرواسی خواهد گرفت.

یک سال پیش از آن، دادگاه حقوق بشر اروپا حکم داد که کرواسی باید ۴۰ ‌هزار یورو به خانواده این دختر پرداخت کند، چرا که به آن‌ها اجازه نداده بود پس از عبور از مرز صربستان، درخواست پناهندگی بدهند.

«همه از روی خط آهن کنار پریدند؛ به جز مدینه»

داستان مدینه از زادگاهش - افغانستان - آغاز می‌شود؛ جایی که مادرش، همراه با پنج فرزند، سفری چندساله به سمت اروپا را از مسیر ایران، ترکیه، بلغارستان، صربستان و اتحادیه اروپا شروع کرده بود.

آن‌ها چند ماهی را در اردوگاه پناهجویان در صربستان گذراندند تا این‌که در یک شب سرد نوامبر، خانواده حسینی همراه با دو قاچاق‌بر وارد کرواسی شدند و در آن‌جا توسط پلیس متوقف شدند.

درخواست پناهندگی‌شان رد شد و پلیس دستور داد به صربستان باز گردند.

این خانواده، سوار بر وانت پلیس تا مرز منتقل شده و در آن‌جا به آن‌ها گفته شد که «مسیر خط آهن را دنبال کنند»؛ خط آهنی که از شهر تووارنیک در کرواسی تا شهر مرزی شید در صربستان امتداد دارد.

رشید، برادر مدینه در نوامبر ۲۰۱۷ در بلگراد پایتخت صربستان، ماجرای آن شب را چنین تعریف کرد: «در حال راه رفتن بودیم که ناگهان صدای قطار را شنیدیم. همه به کناری پریدند، جز مدینه.»

براساس گفته شاهدان، دخترک ده‌ها متر دورتر از جایی که مأموران پلیس کرواسی ایستاده بودند، با قطار برخورد کرد.

رشید می‌افزاید: «قطار ایستاد و من در نور چراغ دیدم که (مدینه) با صورت روی زمین افتاده. نزدیکش رفتم، سرش را بلند کردم و خون دیدم.»

دختر افغان

منبع تصویر،BBC/LAZARA MARINKOVIĆ

توضیح تصویر،عنوان کتاب از نام مدینه حسینی دختر شش ساله افغان گرفته شده که در ۲۱ نوامبر سال ۲۰۱۷ پس از آن‌که خانواده‌اش به دستور پلیس کرواسی مجبور به بازگشت به سمت مرز صربستان شدند، بر اثر برخورد با قطار جانش را از دست داد

جسد او با آمبولانس به بیمارستانی در کرواسی منتقل شد.

خانواده‌اش اجازه نیافتند همراه او بروند و به بلگراد بازگردانده شدند.

مقامات کرواسی نمی‌پذیرند که رفتار خشنی با این خانواده داشته اند و در بیانیه‌ای ادعا کردند که مرزبانان فقط پس از وقوع حادثه خانواده را دیده‌اند.

چند روز بعد، خانواده مدینه پیکر او را تحویل گرفتند.

نیلاب حسینی، خواهر مدینه می‌گوید: «دفعه بعد که او را دیدیم، داخل تابوت بود... هنوز خون‌آلود بود، کسی صورتش را هم نشسته بود.»‌

او در انتهای قبرستان ارتدکس صربستانی در شهر مرزی شید دفن شد، هرچند خانواده‌اش خواستار تدفین اسلامی بودند.

پیکرش در تپه‌ای بی‌نام و نشان دفن شده، و تنها چند چوب را در اطراف مقبره‌اش در زمین فرو کرده‌اند.

از کتاب‌ کمیک، تا کارزار عمومی و کتاب مصور

دختر افغان

منبع تصویر،ENA JUROV/SANDORF

اینا یوروف، ایده ساخت کتاب مصور درباره این دختر افغان را با هدف حمایت از کارزاری که خواهان نام‌گذاری یک مکان عمومی در زاگرب به نام مدینه حسینی بود، مطرح کرد.

او پیش‌تر کتاب کمیکی درباره مرگ این دختر افغان کشیده بود، اما این‌بار می‌خواست درباره کودکی او و زندگی‌اش در مسیر چندهزار کیلومتری به سوی زندگی بهتر حرف بزند.

یوروف می‌گوید: «می‌خواهم این داستان‌های ناعادلانه را همه بدانند، می‌خواهم بچه‌ها بفهمند که مرز چیست و چقدر خوش‌شانس‌اند که می‌توانند در اروپای نسبتاً ایمن زندگی کنند، در حالی‌که کودکان دیگری که هیچ تفاوتی با آن‌ها ندارند، نه پاسپورت دارند و نه حقی برای این زندگی.»

اولیا ساویچویچ ایوانچویچ، نویسنده و شاعر نیز به این پروژه پیوست.

او با وجود نوشتن چندین رمان، مجموعه شعر و اقتباس‌های نمایشی برای کودکان، می‌گوید که کار روی این کتاب مصور تجربه‌ای متفاوت و چالش‌برانگیز بوده است.

او می‌گوید: «نمی‌دانم آیا چیزی تکان‌دهنده‌تر از مرگ کودکی به‌دست نهادهایی که اصولا باید از کودکان محافظت کنند وجود دارد یا نه.»‌

مارینا و مدینه

دختر افغان

منبع تصویر،ENA JUROV/SANDORF

در سراسر این کتاب مصور، دو داستان موازی، یکی از مارینا و دیگری از مدینه روایت می‌شود.

مارینا از مسیر شهر اسپلیت و برلین به مرکز پایتخت کرواسی نقل مکان کرده و بزودی با دوستان جدیدی در پارک ریبنیاک آشنا می‌شود و با آن‌ها به بازی می‌پردازد، در حالی‌که مدینه «سرگرم راه رفتن در جاده‌ای است که عبور انسان‌ها و کودکان از آن ممنوع‌ است.»

اولیا ساویچویچ ایوانچویچ می‌گوید: «مدینه به سمت همین پارک روان است، به عنوان محلی برای آزادی، بازی و زیستن کودکی شاد؛ اما هرگز به آن نمی‌رسد.»

چند شخصیت دیگر نیز در این کتاب مصور حضور دارند - کودکانی از ملیت‌های مختلف، با اعضای خانواده و والدین‌شان.

داستان سوال‌های مهمی را طرح می‌کند، از جمله اینکه «چرا برخی کودکان اجازه سفر ندارند، چگونه است که این‌همه آدم بی‌خانه اند و این‌همه خانه بی آدم، و اینکه دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم، براستی متعلق به کیست».

این پرسش‌ها را کودکان مطرح می‌کنند و بزرگ‌ترها پاسخی برای‌شان ندارند.

جزئیات زندگی مدینه حسینی را ماریانا هامرشاک، پژوهشگر ارشد در مؤسسه مردم‌شناسی و فولکلور زاگرب تهیه کرده و متن پایانی کتاب کمیک را نوشته است.

دختر افغان

منبع تصویر،ENA JUROV/SANDORF

زندگی عمومی، کتابخانه‌ها و فضای چاپ‌و‌نشر صربستان

این کتاب مصور به‌تازگی منتشر شده و اینا یوروف، نویسنده آن می‌گوید از اینکه کتابش «وارد فضای عمومی و کتابخانه‌ها می‌شود» خرسند است.

او می‌گوید: «برایم مهم بود که این کتاب از شماره استاندارد بین‌المللی کتاب (ISBN) برخوردار باشد تا به کتابخانه ملی و دانشگاه کرواسی راه یافته و برای همیشه آن‌جا باقی بماند.»

اولیا ساویچویچ ایوانچویچ می‌گوید، اگر این کتاب مصور سبب شود که یک‌بار دیگر درباره مدینه و سایر کودکانی که در معرض خطرهای مشابهی هستند حرف بزنیم، «ما کار مان را کرده‌ایم».

او می‌گوید کارزاری در همکاری با ناشر برای توزیع کتاب در مهدکودک‌های زاگرب آغاز شده «تا به‌دست کودکان و والدینی که خواهانش هستند» برسد.

اولیا ساویچویچ ایوانچویچ همچنین ابراز امیدواری می‌کند که این کتاب در صربستان نیز منتشر شود.

او می‌گوید:‌ «چاپ کتاب در صربستان کاری ایده‌آل خواهد بود، چرا که این اتفاق در مرز آن کشور رخ داد و چاپش در آنجا می‌تواند اهمیت نمادین داشته باشد.»

گروهی گزارشگران هفته نامه ی ندای غزنه

منبع : بی بی سی